Van PIN naar pinnen

BeaNet

PIN is ontstaan vanuit de behoefte van De Nederlandsche Bank om de verschillende banken in Nederland te laten komen tot een uniform betalingssysteem. Omdat de banken nog grotendeels beschikten over eigen systemen heeft De Nederlandsche Bank in 1987 een onderzoek gedaan, om dit uniforme systeem mogelijk te maken. Dit leidde in het najaar van 1988 tot de oprichting van BeaNet en de eerste PINtransacties.

BeaNet fungeerde als centrale schakel tussen de betaalautomaten op de verkooppunten en de centrale computers van de banken. Deze schakelfunctie vervulde BeaNet niet alleen in de technische zin, maar ook op het gebied van controle en beveiliging, overleg, kennisoverdracht en kostenverrekening.

Na een voorbereidingstijd van ruim anderhalf jaar was het nieuwe systeem gereed en werden vanaf mei 1990 vele betaalautomaten geïnstalleerd. Reeds bestaande automaten konden op de nieuwe infrastructuur worden omgeschakeld. Elke op BeaNet aangesloten betaalautomaat kon alle betaalpasjes met pincode verwerken. Het gehele systeem van elektronisch betalen omvatte betaalpassen met pincode, betaalautomaten, schakelcomputers en de centrale computers van de banken.

PIN logoIntroductie van PIN

Om de herkenbaarheid van elektronisch betalen te vergroten heeft BeaNet in samenwerking met de banken het PINlogo ontwikkeld. PIN staat voor Persoonlijk Identificatie Nummer. Dit logo is in het najaar van 1990 voor het eerst gebruikt in een reclamecampagne in landelijke dagbladen en op TV. Daarnaast hebben de banken zelf ook acties ontwikkeld om elektronisch betalen onder de aandacht van hun cliënten te brengen. Bovendien gingen banken het PINlogo op de achterzijde van de betaalpassen plaatsen.

Bij plaatsing van een toegelaten betaalautomaat op het verkooppunt stelde BeaNet promotiemateriaal beschikbaar. Dit promotiemateriaal bestond uit deurstickers, raamstickers en plafondhangers. De consument herkent hieraan een verkooppunt waar hij elektronisch kan betalen. Het aanbod van promotiemateriaal is in de afgelopen jaren sterk uitgebreid, met bijvoorbeeld posters en beurtbalkjes. Het nieuwste promotiemateriaal heeft een nieuwe ‘look and feel’, waardoor het nog beter opvalt. Acceptanten (winkeliers) kunnen online promotiemateriaal bestellen via www.pin.nl.

Het succes van PIN

Pinnen is het elektronisch betalen in een Nederlandse winkel, waarbij betaald wordt met PIN. Hiervoor is een betaalpas met pincode nodig. Geldopnames bij een geldautomaat vallen niet onder PIN.

In 1990 waren er in Nederland slechts 4500 betaalautomaten, en in 1991 werd er 22,7 miljoen keer afgerekend met de betaalpas. De Nederlander raakte steeds meer vertrouwd met PIN en zodoende werd het woord ‘pinnen’ in 1992 opgenomen in de 12e editie van de Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal.

Pinnen was echter nog niet direct een succes. De beslissing van Ahold om als grote retailer fors te investeren in de betaalinfrastructuur voor PIN, op een moment dat nog verreweg de meeste consumenten contant betaalden of met cheques, heeft voor een belangrijk omslagpunt gezorgd.

Het aantal pinbetalingen is in 2017 met 7,8 procent gestegen tot 3,84 miljard transacties. Het aandeel contactloze betalingen op het totale aantal pinbetalingen is in 2017 meer dan verdubbeld, van 24 procent eind 2016 naar 49 procent eind 2017. Ruim een derde van alle contactloze betalingen gebeurt in supermarkten. Daarna volgen de horeca, met een aandeel van ruim 15 procent en onbemande verkoopautomaten, met ruim 7 procent.

Door de sterke groei van contactloos betalen in Nederland is het aandeel van relatief kleine pinbetalingen tot 5 euro fors toegenomen, met ruim 16 procent. Twee derde van alle pinbetalingen is voor bedragen t/m 20 euro.

Currence

In 1994 gaan Eurocard, BeaNet en de Bankgirocentrale samen op in een nieuwe organisatie: Interpay. De taken van BeaNet worden overgenomen en Interpay verzorgt onder andere de transactieverwerking van de pinbetalingen. Interpay heet tegenwoordig equensWordline.

Op 1 maart 2004 kondigden de banken de oprichting aan van een nieuwe organisatie voor het beheer van onder andere PIN. Met de oprichting van Currence is de regelgeving losgekoppeld van de transactieverwerking. Het belangrijkste voordeel van deze organisatorische aanpassing is dat voor de betrokken partijen de markttransparantie toeneemt en dat de concurrentie wordt bevorderd.

Currence is sinds mei 2005 merkeigenaar van de betaalproducten PIN, Chipknip en later ook Acceptgiro en Incasso/Machtigen. Sinds 1 november 2006 is Currence ook merkeigenaar van iDEAL, waarmee u online kunt betalen via uw eigen bank.

Currence verricht verder de belangrijke taak van publieksvoorlichting en merkpromotie. Hierbij kunt u denken aan de campagnes ‘Pinnen. Hou je hoofd erbij.’ en 'Klein bedrag? Pinnen mag!’.  Acceptanten (ondernemers) worden door Betaalvereniging Nederland op de hoogte gehouden middels de elektronische nieuwsbrief, de Betaalwijzer.

Einde PIN

Het betalingsverkeer is Europees geworden. Currence zorgde ervoor dat PIN voldeed aan de eisen die vanuit Europa zijn vastgelegd voor debet kaartproducten. Binnen het SEPA project is dit het SEPA Cards Framework (SCF). Dit maakte het mogelijk dat de licentiehouders PIN konden blijven aanbieden in de toekomst. Alle debet kaartproducten die er nu in Europa zijn konden hetzelfde doen.

Andere betaalmethoden, zoals Mastercard met Maestro, en VISA met V PAY, konden de concurrentie aangaan met de voormalige en huidige lokale debet betaalproducten zoals PIN in Nederland en Bankcontact in België. Mits zij dus allen voldoen aan het SCF. Er is hier dus geen sprake van Europese aanbesteding.

Maestro wordt al jaren breed binnen Europa geaccepteerd. Dit is hun voordeel ten opzichte van de lokale (nationale) debet producten. Indien u met uw betaalpas in het buitenland geld opneemt of een betaling doet bij een betaalautomaat gebruikt u al jaren Maestro.

Banken gebruiken vanaf 1 januari 2012 de internationale merken Maestro en V PAY in plaats van het Nederlandse PIN. Daarmee hield PIN op met bestaan. Pinnen blijft echter in Nederland hét werkwoord voor het betalen met de betaalpas. De persoonlijke pincode en het betaalgemak blijven ongewijzigd.

Betaalvereniging Nederland

Door de overstap op internationale merken zijn op betaalautomaten internationale standaarden en regels van toepassing. Betaalvereniging Nederland waakt samen met de banken over de beveiliging van betaalautomaten.  De Betaalvereniging faciliteert innovaties en ziet erop toe dat alle belanghebbenden er vroegtijdig bij betrokken worden.

Betaalvereniging Nederland verzorgt daarnaast het promotiemateriaal dat in de winkels hangt, zet zich ook op andere terreinen in voor de campagne 'Pinnen, ja graag' en contactloos betalen en onderhoudt deze website.

Vragen

Voor vragen kan de consument, de acceptant en de student nog altijd terecht bij zijn eigen bank.

Film

Eind 2005 kwamen banken en toonbankinstellingen (detailhandel, horeca, tankstations) het Convenant Betalingsverkeer overeen. Sindsdien is dertien jaar lang samengewerkt aan een veiliger, efficiënter en betrouwbaarder betalingsverkeer in Nederland. In de film, gemaakt ter gelegenheid van het einde van het Convenant, worden de ontwikkelingen in het betalingsverkeer in de periode 2005-2018 gepresenteerd met leuke uitstapjes naar commercials over pinnen die op televisie zijn uitgezonden.  Bekijk hier de film ......