Daling contante betalingen in 2013 afgevlakt door crisis

Consumenten hebben in 2013 hun aankopen even vaak met bankbiljetten en munten afgerekend als in 2012. Daarmee is de dalende trend van het aantal contant afgerekende aankopen onderbroken. Dat de daling zich niet heeft voortgezet heeft mogelijk te maken met de economische crisis, die in 2013 de meeste impact had op de financiële situatie van huishoudens. Hoe lager het inkomen en hoe minder consumenten te besteden hebben, hoe meer boodschappen contant worden betaald.

Betalen op de marktHet betaalgedrag van consumenten in 2013 blijkt uit gezamenlijk onderzoek van Betaalvereniging Nederland en De Nederlandsche Bank. Zowel in 2012 als in 2013 deden consumenten 3,8 miljard contante betalingen aan de kassa. De totale waarde hiervan nam echter af van EUR 50 miljard naar EUR 47 miljard. Verder hebben Nederlanders wederom vaker met de pinpas betaald dan voorheen. Tussen 2012 en 2013 is het aantal pinbetalingen gegroeid van 2,5 miljard naar 2,7 miljard en steeg de totale pin-omzet van EUR 84 miljard naar EUR 85 miljard.

Totaal aantal betalingen (miljarden)
Totale waarde (miljarden euro’s)

Hoewel de crisis al enige jaren gaande is, heeft deze in 2013 de meeste impact gehad op de financiële situatie van huishoudens. Vooral huishoudens met lage inkomens hebben volgens het CBS en het SCP in 2013 meer ingeleverd dan voorgaande jaren. En inkomen is van grote invloed op de wijze van betalen aan de kassa. Mensen met een laag inkomen rekenen het merendeel van de aankopen contant af, terwijl mensen met een hoog inkomen juist vaker pinnen dan contant betalen. Dat zou kunnen verklaren waarom de dalende trend van het aantal contant afgerekende aankopen in 2013 is gestokt.

Stabilisatie gebruik contant geld bij betalen dagelijkse boodschappen

Voor mensen die weinig te besteden hebben en hun budget goed in de gaten moeten of willen houden, is contant geld in de portemonnee vaak een manier om overzicht op hun uitgaven te houden. Vooral in sectoren waar de dagelijkse boodschappen worden gedaan, zoals supermarkten en voedselspeciaalzaken, lijkt hiervan in 2013 vaker sprake. Daar waar in andere sectoren verhoudingsgewijs meer wordt gepind dan in voorgaande jaren is het gebruik van contant geld in deze sectoren gestabiliseerd of zelf iets gestegen. Ook blijkt dat mensen die minder te besteden hebben eerder geneigd zijn meerdere winkels af te gaan om op koopjes te jagen*. Dat deze koopjesjacht in 2013 is toegenomen blijkt onder meer uit de daling van het gemiddelde transactiebedrag van contante betalingen.

Nederland bezuinigt: Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders, NIBUD, april 2013

Voor alle uitkomsten van het gezamenlijke onderzoek van DNB en Betaalvereniging Nederland naar het gebruik van contant geld en de pinpas in Nederland in 2013, lees de Factsheet “Betalen aan de kassa 2013”. Hierin is informatie opgenomen over het gebruik van contant geld en de pinpas in het algemeen, naar transactiebedrag, naar sector, naar demografische kenmerken, de voorkeuren van mensen voor contant of pin en hun houding ten opzichte van contactloos betalen.